چرا یک مسلمان باید ظهور را نزدیک بداند

ماه قرآن و فرا رسیدن شبهایی که محتمل است شب قدر باشند، بهانه ای است تا مروری داشته باشیم به یکی از آموزه های قرآن مکتوب و قرآن ناطق که هر دو، حقیقت شب قدر هستند: آموزه نزدیک دیدن ظهور انسان کامل، امام مهدی عجل الله تعالی فرجه(۱)

نزدیک بودن ظهور در قرآن مکتوب

در قرآن مکتوب، آیاتی هستند که فرا رسیدن قیامت را نزدیک بیان کرده اند. این نزدیکی می تواند از نظر بالا بودن امکان فرارسیدن قیامت در هر لحظه باشد و می تواند از نظر فاصله زمانی باشد. همچون مرگ که به انسان نزدیک است و در هر لحظه می تواند فرار برسد. نکته اینجاست که این آیات در کلام حضرات معصومان(ع) و مفسران، به جز قیامت به واقعه ظهور نیز تاویل شده اند. اما این آیات چه اشاره به قیامت داشته باشند، چه اشاره به واقعه شریف ظهور و چه به هر دوی آنها، یک واقعیت مسلم است:
وقتی قیامت نزدیک باشد، به طریق اولی، واقعه ظهور هم نزدیک است.

و اما برخی از این آیات:

– و یقولون متی هو قل عسی ان یکون قریبا (سوره اسراء، آیه ۵۱)
ترجمه: و می گویند که (معاد) در چه هنگام خواهد بود؟ بگو امید است که نزدیک باشد.

– هل ینظرون الا الساعه ان تاتیهم بغته و هم لایشعرون (سوره زخرف، آیه ۶۶)
ترجمه: آیا اینان جز ساعت (رستخیز) را انتظار دارند که ناگهان سراغ آنها بیاید و آنان بی خبر باشند؟
این آیه به جز قیامت به واقعه شریف ظهور هم تاویل شده است. مثلا زراره بن اعین از امام محمد باقر(ع) در مورد این آیه سئوال کرده است و ایشان فرموده اند:
«آن ساعت، هنگام حضرت قائم است که به ناگاه به آنان می رسد.» (رجوع کنید به «سیمای حضرت مهدی در قرآن»، تالیف سیدهاشم حسینی بحرانی، ترجمه سیدمهدی حائری قزوینی، نشر آفاق، صفحه ۴۱۷)
مضمونی مشابه مضمون همین آیه در سوره محمد(ص) آیه ۱۸ هم هست که در حدیثی از امام صادق(ع) به واقعه ظهور تاویل شده است. (منبع پیش گفته، صفحه ۴۲۴)

– ازفه الآزفه (سوره نجم، آیه ۵۷)
ترجمه: نزدیک شدنی، نزدیک شد.

– اقتربت الساعه ونشق القمر (سوره قمر، آیه ۱)
ترجمه: ساعت، بسی نزدیک شد و ماه از میان شکافت.
از جمله مواردی که این آیه به جز قیامت به واقعه شریف ظهور تاویل شده است در ماجرای تشرف ابن مهزیار خدمت امام عصر(عج) است:
ابن مهزیار می گوید خدمت امام عرض کردم که: آیا ظهور نزدیک شده؟ فرمود: اقتربت الساعه و انشق القمر. یعنی وقت ظهور نزدیک است ان شاءالله. (کمال الدین، تالیف شیخ طوسی، باب «من شاهد القائم»، حدیث ۲۳).
البته این آیه در حدیثی که مفضل بن عمر از امام جعفر صادق(ع) نقل کرده نیز به واقعه ظهور تاویل شده است. (سیمای حضرت مهدی در قرآن، صفحه ۴۳۸)

– انهم یرونه بعیدا و نریه قریبا (سوره معارج، آیات ۶ و ۷)
ترجمه: آنان آن روز را دیر می بینند و ما آن را نزدیک می بینیم.
از جمله مواردی که این دو آیه پیاپی، به جز قیامت به واقعه شریف ظهور تاویل شده اند، در دعای معروف عهد است که از امام صادق(ع) روایت شده است.

البته آیاتی همچون آیه ۷۷ سوره نحل یا آیه ۱۷ سوره شوری هم به این حقیقت اشاره دارند که برای جلوگیری از طولانی شدن بحث از بیان آنها در می گذریم.

نزدیک بودن واقعه ظهور در کلام قرآن ناطق

هرچند در نقل آیاتی از قرآن کریم که به نزدیکی قیامت (و به طریق اولی به نزدیکی ظهور) اشاره دارند به تبییناتی که برخی معصومان(ع) از آن آیات کرده بودند و آنها را به ظهور حضرت حجت(عج) تاویل کرده بودند اشاره کردیم، اما در ادامه، سه نمونه از گفتارهای معصومان را که به ظاهر مستقل از قرآن کریم هستند و در آنها به نزدیک بودن ظهور اشاره یا توصیه شده است، آورده ام:

– در دعای قنوتی که از امام محمد باقر(ع) نقل شده، چنین آمده است:
اللهم فان القلوب قد بلغت الحناجر والنفوس قد علت التراقی والاعمار قد نفدت بالانتظار. لا عن نقص استبصار و لا عن اتهام مقدار ولکن لما تعانی من رکوب معاصیک والخلاف علیک فی اوامرک و نواهیک و التلعب باولیائک و مظاهره اعدائک. اللهم فقرب ما قد قرب و اورد فی ما دنی و حقق ظنون الموقنین و بلغ المومنین تامیلهم من اقامه حقک و نصر دینک و اظهار حجتک و الانتقام من اعدائک

ترجمه: «بار الها! به راستی که دلها به گلوها رسید و جانها بر لب آمد و عمرها در انتظار پایان یافت. و این نه از کمی بصیرت و نه از جهت متهم ساختن تقدیر است بلکه به خاطر آنچه از گناهانی که واقع می شود و با تو در اوامر و نواهی ات مخالفت می گردد و به بازی گرفتن دوستانت و چیرگی دشمنانت است. پروردگارا! پس آنچه نزدیک شده نزدیکتر گردان و آنچه نزدیک رسیده برسان و آرزوهای باورداران را تحقق بخش و امید مومنان را به برپایی حقت و یاری دینت و آشکار نمودن حجتت و انتقام گرفتن از دشمنانت به ثمر برسان!» (از کتاب “مکیال المکارم”، تالیف آیت الله سیدمحمدتقی موسوی اصفهانی، به نقل از “مهج الدعوات” سیدعلی بن طاووس)
– در کتاب «غیبت نعمانی» از ابوالمرهف در روایت مسندی نقل شده است که می گوید امام صادق(ع) فرمود:
محاضیر هلاک شدند. پرسیدم: محاضیر چیست؟ فرمود: عجله کنندگانند و نزدیک شمارندگان نجات یافتند.

– نیز در همان کتاب (غیبت نعمانی) به طور مسند، از حضرت امام محمد باقر(ع) روایت آمده که فرمود:
«هلک اصحاب المحاضیر و نجی المقربون»؛ شتابزدگان هلاک شدند و نزدیک شمارندگان نجات یافتند… چون ظاهر آن است که مقربون به کسر راء باشد، یعنی مومنانی که منتظرند و ظهور آن حضرت را نزدیک می دانند و همواره انتظارش را می کشند. و موید این مطلب است آنچه در دعای عهد آمده، که از امام صادق(ع) روایت شده: آنان [مخالفان] آن را بعید می پندارند و ما فرج و ظهور را نزدیک می دانیم. (از «مکیال المکارم»، تالیف آیت الله سیدمحمدتقی موسوی اصفهانی، جلد دوم، صفحه ۲۰۲، انتشارات مسجد مقدس جمکران)

پی نوشت:
۱- «انسان کامل» بر خلاف برخی ادعاهای این روزها نه ریشه در آموزه های شیخیه که ریشه در آموزه های حکمایی همچون «محی الدین ابن عربی» دارد که صدها سال قبل از ظهور شیخیه می زیسته اند. اصطلاح «انسان کامل»، تبیینی حکمی، عقلی و عرفانی از امامت معصوم است که تبیین مناسبی برای گفتگو در مورد امامت و دعوت به امام در دنیای معاصر و در گستره جهانی است. عبارت انسان کامل بیشتر از یک صد بار در سخنان و آثار «امام خمینی»(ره) به کار رفته است و اشخاصی همچون شهید مطهری و حسن حسن زاده آملی، کتابهایی با عنوان «انسان کامل» دارند.

منتشر شده در سایت مستبین مورخ ۱ تیر ۱۳۹۵

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

:D :) :( :o :? 8) :lol: :P :wink: :-* =(( :-& @};- :-S >:) :x :(( :-x :| :-<