دیوار

Pink Floyd The Wall
کارگردان: آلن پارکر
فیلمنامه: راجر واترز
مدت: ۹۵ دقیقه
کشور: انگلستان
سال تولید: ۱۹۸۲

گروه انگلیسی راک «پینک فلوید»، نام خود را از ترکیب نام کوچک دو خواننده-گیتاریست آمریکایی سبک بلوز گرفته است: پینک اندرسون(۱۹۷۴-۱۹۰۰) و فلوید کُنسیل(۱۹۷۶-۱۹۱۱). یکی از معروفترین و شاید معروفترین آلبوم «پینک فلوید»، آلبوم “The Wall” (دیوار) است که اولین اجرای آن در سال ۱۹۷۹ بوده است.
فیلم The Wall، فیلمی است موزیکال که اقتباسی آزاد از زندگینامه «پینک اندرسون» را با قطعات آلبوم The Wall تلفیق کرده است. اینکه می گویم اقتباسی «آزاد»، به این دلیل است که سالهای جوانی پینک اندرسون واقعی، در دهه های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ گذشته است، اما سالهای جوانی قهرمان فیلم در سالهای پر آشوب دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ می گذرد. یا اینکه در فیلم، پینک را به عنوان خواننده گروهی می بینیم که سمبل آنها دو چکش متقاطع است، سمبلی که می دانیم متعلق به گروه پینک فلوید است.
ترانه های پیک فلوید، وجه تصویری و داستانی پررنگی دارند. هرچه شعر از انتزاع فاصله می گیرد و به سمت داستان و تصویر پیش می رود، تاویل پذیری اش کمتر می شود. با این حال، داستانها و تصویری ترین شعرها هم تاویل پذیرند. تاویل و تفسیر خالق یا خالقان یک اثر، از اثر خود، همیشه جالب بوده است. اما این تاویل، تنها یکی از تاویل ها در کنار تاویلهایی است که هر یک از مخاطبان آن اثر می توانند و حق دارند که داشته باشند. فیلم The Wall از این نظر که بیننده را به تاویل خود گروه پینک فلوید از آلبوم دیوار نزدیک می کند جالب توجه است. چرا که فیلمنامه نویس آن، راجر واترز، سراینده خود ترانه ها و یکی از اعضای موثر گروه است. مثلا من بالشخصه، با اینکه رگه هایی از زن ستیزی را در ترانه های پینک فلوید تشخیص می دادم، اما در این فیلم، وجه زن ستیزانه ترانه ها، بسیار پررنگ تر است. بارها و بارها در قسمتهای انیمیشنی فیلم می بینیم که نمادهای زنانگی به عقرب، اژدها، هیولا و موجودات بد ترکیب تبدیل می شوند و بالعکس. (خودمانیم، راستی آیا هیچ زنی هست که بتواند طرفدار پینک فلوید باشد و اگر هست که هست، چه عجیب! شاید او تاویل دیگری دارد.) یا اینکه من در جنبه اعتراضی ترانه های پینک فلوید، وجه اگزیستانسیالیستی و فلسفی آنها را پررنگ می دیدم اما در فیلم، هرچند رگه های اگزیستانسیال ترانه ها تا حدی حفظ شده است، نقش سیاستمداران و اعتراض به جنگ طلبی آنها پررنگ تر شده است. آیا براستی می توان همه کاسه و کوزه ها را سر سیاستمداران شکست؟ سیاستمداران، فرزند روزگارند یا پدر و مادر آن؟ نمونه دیگر، دعوت ترانه های پینک فلوید به شورش است که در فیلم جنبه آنارشیستی شورش، پررنگ تر از تصور قبلی است؛ دعوت به شورش کور، بی هدف و پوچ. شورش برای شورش. دعوت به نوعی انفعالِ فعال یا فعالیتِ منفعل.
اینکه برداشت خودم از ترانه ها را با برداشت فیلم از ترانه ها مقایسه کردم، نه به دلیل اهمیت دادن به خودم، بلکه برای نشان دادن این بود که برداشت خالقان یک اثر از اثرشان،  چقدر می تواند با برداشت مخاطبان اثر متفاوت باشد. (ضمن اینکه احتمالا این تشتت و تکثر در برداشتها، می تواند محصول زندگی در عالم مدرن باشد.)

3 دیدگاه در “دیوار

  1. دوست عزیر این نظر شما در مورد زن ستیزی گروه اشتباه است و اگر هم در فیلم اشاره ای منتقدانه به الگوی مادر و زن و همسر شده است جایگاه خاص خودش را دارد ، و من تعداد کثیری ایرانی و خارجی طرف دار این گروه بزرگ را میشناسم فقط کافی است به پیج این گروه در فیس بوک بروید .
    و در مورد انتقاد به سیاست و افراد سیاسی ، باید بگویم که این فردی که در فیلم تبدیل به یک دیکتاتور سیاسی میشود را جامعه و خانواده و مدرسه اش ساخته است پس این فیلم نگاهی ژرف به مسائل دارد و همچنین شورش یا مقاومت در برابر زورگو مسئله ای است که در همه ادیان و فلاسفه و شخنرانی های مهم میشود پیدا کرد و مختص این گروه نیست و اصلاً ریشه کور کورانه ندارد چون مقابله با ظلم است
    لطفاً نقد خود را با مطالعه و تحقیق وسیع بررسی کنید تا مورد توجه چند آدم هنرمند هم قرارگیرد.
    باتشکر
    نوید

  2. قا حامد کاش نقدتو فارسی مینوشتی تا ما هم بفهمیم ( وجه اگزیستانسیالیستی +جنبه آنارشیستی ؟؟)
    بعد عزیز دل برادر اینهمه از زشتی ها و بدی های جنگ گفت و نشون داده رو ندیدی(شاید نخواستی ببینی) وبه دوتا صحنه از زن که اونهم از زنهای خودشون برداشت کرده نه از خواهران زینب ارزشی ما… که کاملا درست برداشت کرده ونمایش داده و حقیقتی هم هست گیر دادی ؟؟؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

:D :) :( :o :? 8) :lol: :P :wink: :-* =(( :-& @};- :-S >:) :x :(( :-x :| :-<