روبان سفید: آلمانِ خودباخته و تحقیر شده

از روبان سفیدِ «میشل هانکه» (برنده نخل طلای کن ۲۰۰۹) خوشم نیامد. فیلم، روستایی آلمانی را در حدود سال ۱۹۱۴ نشان می دهد. در ابتدای فیلم، راوی که معلم جوان روستا در آن سال بوده است و حالا صدای دوره پیری او را می شنویم می گوید در آن سال وقایعی در روستا روی داد که مرور دوباره آنها می تواند توضیحی برای حوادثی باشد که بعدها بر سر کشور آمد(نقل به مضمون). یعنی روستای نمایش داده شده در این فیلم، مشتی نمونه خروار از جامعه آلمان در دهه ۱۹۱۰ است. آن وقت در فیلم، با دو نسلِ والدین و فرزندان آلمانی مواجهیم که قساوت، بی رحمی، سردی، کینه جویی، تعصب، جنایت، بی عاطفگی و فساد از سر و رویشان می بارد. نمونه چنین تصویری از آلمان را بارها دیده ایم. مثلِ تصویر پلشت و مشمئز کننده ای که از مردم و فرهنگ آلمان در رمان و فیلم «طبل حلبی» نوشته گونترگراس آلمانی ارائه شده است.
تا کی قرار است توی سر آلمانیها زد؟ تا کی قرار است تاریخ و فرهنگ آنها را اینگونه به لجن کشید؟ تا کی قرار است به خاطر هیتلر، توی سر آنها زد؟ در سالهای بعد از جنگ جهانی دوم، چه بر سر این ملت آورده اند که خودشان، پیشتاز تحقیر خودشان شده اند؟
انگار نه انگار که این آلمانِ خشن، بی عاطفه و فاسد، همان آلمانی است که با چهره هایی همچون باخ و بتهوون و شومان و واگنر و مندلسون و برامس و هندل و… مهد هنر موسیقی بوده است.
یک فلسفه غربی است و یک سرزمین آلمان. به جز دکارت، کدام یک از غولهای فلسفه غرب، آلمانی نبوده اند؟ از کانت و لایبنیتس بگیر تا هگل و فویرباخ و مارکس و نیچه و شوپنهاور و هایدگر و … همه آلمانی اند.
همین وضعیت تقریبا در مورد علوم مدرنی همچون فیزیک و به خصوص فیزیک کوانتومی و فیزیک هسته ای صادق است: از کپلر و فارنهایت و گوس و هرتز بگیر تا ماکس پلانک و اتوهان و انیشتن همه آلمانی اند. این دانشمندان آلمانی مهاجر به آمریکا بودند که آمریکا را به دانش هسته ای مجهز کردند.
مگر غیر از این است که مارتین لوتر که غرب اینهمه به نهضت اصلاح دینی او می نازد، آلمانی است؟ آن وقت ۶۰ سال است ول کن این معادله نیستند که الا و بالله آلمان مساوی است با هیتلر و هیتلر مساوی است با آلمان و لاغیر. هیتلر هم که تنها جنایتکارِ روسیاه جنگ جهانی دوم در برابر فرشتگان روسفیدی همچون چرچیل و روزولت است.

4 دیدگاه در “روبان سفید: آلمانِ خودباخته و تحقیر شده

  1. آره منم خوشم نیومد از این فیلمش. دو تا فیلم قبلیش ولی عالی بود cache و code unknown.
    در مورد آلمان هم موافقم. هر چی قشنگیه از آلمانه (یا اتریش که اونم نزدیک آلمانه!)
    عجیب اینه که خود “هانک” آلمانیه و علاوه بر اون مردم آلمان هم گویا براشون مهم نیست.
    “طبل حلبی” همون “طبل توخالیه” ؟ ….چون اونم همین طور بود.

  2. اگر دقت کنید می‌بینید تیشه به ریشه‌ی فرهنگِ خودی زدن، در کشور خودمان هم رواج یافته. کافیست موارد زیر را در ذهنتان تجزیه و تحلیل کنید:
    چرا مسئولانِ آموزش و پروش با نادیده گرفتنِ بخش بزرگی از تاریخِ ایران (ایران پیش از اسلام) در صدد حذفِ مطالبِ مربوط به افتخاراتِ آن‌دوره (دوره‌یِ پیش از اسلام) از کتاب‌هایِ درسی برآمده‌اند؟ آیا این تیشه به ریشه‌ی فرهنگِ خودی‌زدن نیست؟ چرا در رسانه‌ی ملی، حتا یک فیلم درباره‌یِ زندگیِ کوروش‌کبیر ساخته نشده است؟ چرا سخن گفتن از زرتشت گناهی نابخشودنی محسوب می‌شود؟ (پارسال ما در دانشگاه شیراز به هر دری زدیم تا بتوانیم مجوز یک سخنرانی پیرامونِ زندگیِ زرتشت را در سالروزِ میلادش بگیریم که بهمان ندادند و جالب است که درست یک ماه پس از آن در روز جهانی زن (نه روز ملی زن) سرکار خانم تهمینه میلانی آمدند به دانشگاه و ضمنِ سخنرانی‌شان درباره‌یِ منزلت زن از گفتن هیچ بد وبیراهی به مردان نیز خودداری نکردند) .
    چرا سخن گفتن از ایرانِ باستان گناهی نابخشودنی است؟ چرا برخی علمای محترم جشنِ چهارشنبه سوری را که جزئی از فرهنگمان است و بهانه‌ای است برای شادی و دور هم بودن، حرام اعلام می‌کنند ولی همین علما یک فتوا علیه شخصیتی مثلِ رفسنجانی که خودش و ایل و تبارش شیره‌یِ جان این ملت را نوشیده‌اند و یک شبه تریلیاردر شده‌اند ، صادر نمی‌کنند؟
    مدتی پیش دکتر ولایتی (که من او را کامل‌ترین شخصیتِ سیاسیِ حالِ حاضرِ ایران می‌دانم) در برنامه‌یِ “دو قدم مانده به صبح” درباره‌ی عدالت و بزرگ‌منشیِ کوروش کبیر و داریوش‌ِ بزرگ صحبت می‌کرد؛ فردا و پس‌فردایِ همان روز، “روزنامه‌یِ یالثارات” همسو با علی‌مطهری به دکترولایتی تاختند که چرا دکتر ولایتی از پادشاهان تعریف کرده و گناه کرده و از این جور حرف‌ها (یالثارات که کم مانده بود از قوه‌یِ قضاییه برایِ دکتر ولایتی تقاضایِ جاری کردنِ حد نماید)
    بگذریم شاید این چیزها زیاد ربطی به پست شما ندارد ولی درد دل که باز می‌شود جلویش را نمی‌توان گرفت. در هر صورت آلمان (که من آن را وطنِ دومِ هر ایرانی می‌دانم) نیز مثلِ ما کشوریست که داشتنِ احساساتِ ناسیونالیستی در آن به نوعی جرم به‌شمار می‌آید و نکته بینی شما درباره این فیلم را ستایش میکنم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

:D :) :( :o :? 8) :lol: :P :wink: :-* =(( :-& @};- :-S >:) :x :(( :-x :| :-<